DIETETYK PRUSZKÓW, CATERING 537 845 776; 505 112 737
OK.plan

Tłuszcze nasycone w diecie człowieka

Tłuszcze nasycone w diecie człowieka
Tłuszcze nasycone :
Są to związki, które w swoim łańcuchu nie posiadają wiązań podwójnych, co za tym idzie ich cząsteczki są sztywne i najbardziej trwałe spośród tłuszczowców. Do nich zaliczamy tłuszcze o konsystencji stałej – zwierzęce. Popularnym wyjątkiem jest olej kokosowy
( 98% stanowią kwasy tłuszczowe nasycone, występuje w konsystencji płynnej w temperaturze pokojowej ).
Dlaczego ich potrzebujemy ?
  • Najbardziej skondensowane źródło energii – 1 g tłuszczu dostarcza 9 kcal (dla porównania białka i węglowodany  dostarczają 4 kcal). Stanowią długofalowy zapas materiału energetycznego organizmu, z którego ustrój może korzystać np. w okresie niedoboru składników pokarmowych bądź przy ciężkiej pracy fizycznej.
  • Funkcja strukturalna – substancji białej mózgu i  materiał budulcowy błon komórkowych (usztywniają błony biologiczne – zachowując ich szczelność, ale zmniejszają elastyczność)
  • Hamują skurcze żołądka i wydzielanie kwaśnego soku żołądkowego.
  • Ochrona i stabilizacja narządów wewnętrznych.
  • Ochrona przed nadmierną utratą ciepła (tłuszcz podskórny).
  • Nośnik witamin w nich rozpuszczalnych – witaminy A,D,E,K
  • Prekursory hormonów steroidowych kory nadnerczy oraz hormonów płciowych
  • Nośnik smaku
Normy spożycia tłuszczów nasyconych
Dzienne spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych nie powinno przekraczać 10 % całodziennej racji kalorycznej pożywienia. U osób zagrożonych występowaniem chorób układu krążenia (np.: nadciśnienie, niedokrwienna choroba mięśnia sercowego, miażdżyca, zakrzepica) ich udział nie może być większy niż 7 %.
Konsekwencje nadmiernego spożycia
  • zwiększenie poziom cholesterolu (frakcji LDL) oraz triglicerydów w surowicy, co przyczynia się do rozwoju zmian aterogennych (miażdżycowych) oraz wzrost agregacji płytek krwi – ryzyko zawałów serca, wylewów, udarów mózgu, rozwój chorób neurodegeneracyjnych
  • nowotwory (nadmiar kwasów tłuszczowych nasyconych koreluje dodatnio z rakiem okrężnicy, gruczołu piersiowego oraz prostaty)
  • stłuszczenie narządów
  • zaburzenia pracy układu rozrodczego
  • rozwój otyłości – osoby otyłe mają 4 krotnie wyższe ryzyko występowania nadciśnienia tętniczego niż osoby zdrowe
  • zwiększone ryzyko chorób układu kostno-szkieletowego (zwyrodnienia stawów)
  • wzrost insulinooporności tkanek, a w konsekwencji rozwój cukrzycy typu II
  • problemy hormonalne
  • zaburzenia psychosocjologiczne
  • bezdech senny
Źródła tłuszczów nasyconych
  • masło, smalec, słonina, łój zwierzęcy
  • olej kokosowy, olej palmowy
  • podroby np. nerki, wątroba
  • śmietana
  • żółtka jaj
  • wyroby mięsne typu salami, pasztety, kaszanki, boczki, parówki
  • słone i słodkie przekąski (obfitują w tłuszcze nasycone ukryte) – krakersy, paluszki, chipsy, ciastka, wyroby czekoladowe
  • fast foody
Dane statystyczne :
Mówiąc o tłuszczach nie wolno pominąć wysokiej liczby osób otyłych, szczególnie zatrważające są ostatnie statystyki.
NADWAGA ( BMI 25,0 – 29,9 )
2000
2005
2014
KOBIETY
28%
49%
60,5%
MĘŻCZYŹNI
41%
62%
68,2%
źródło: Zespół ds. leczenia otyłości u osób dorosłych Polskiego Towarzystwa Dietetyki: Gajewska D, Myszkowska-Ryciak J, Lange E, Gudej S, Pałkowska-Goździk E, Bronkowska M, Piekło B, Łuszczki E, Kret M, Białek-Dratwa A, Pachocka L, Sobczak-Czynsz A. Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki 2015. Dietetyka 2015 vol.8, Wyd. Spec.
OTYŁOŚĆ ( BMI 30,0 – 39,9 )
2000
2005
2014
KOBIETY
18,9%
22%
29,1%
MĘŻCZYŹNI
15,4%
21%
24,8%
źródło: Zespół ds. leczenia otyłości u osób dorosłych Polskiego Towarzystwa Dietetyki: Gajewska D, Myszkowska-Ryciak J, Lange E, Gudej S, Pałkowska-Goździk E, Bronkowska M, Piekło B, Łuszczki E, Kret M, Białek-Dratwa A, Pachocka L, Sobczak-Czynsz A. Standardy leczenia dietetycznego otyłości prostej u osób dorosłych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki 2015. Dietetyka 2015 vol.8, Wyd. Spec.
NADMIERNA MASA CIAŁA WŚRÓD DZIECI
2002
2006
2010
11-latki
Chłopcy
20,8%
21,2%
25,4%
Dziewczęta
16,5%
15,9%
17,9%
13-latki
Chłopcy
16,9%
17,1%
21,9%
Dziewczęta
10,3%
10,6%
14,7%
15-latki
Chłopcy
11,7%
15,8%
17,5%
Dziewczęta
9,2%
8,6%
11,1%
źródło: Mazur A.,Epidemiologia nadwagi i otyłości u dzieci na świecie, w europie i w Polsce, 2011
Powyższe statystyki nie znalazły się tutaj przypadkiem. Wiadomym jest nie od dziś, że głównym powodem nadmiernej masy ciała wśród społeczeństwa jest zbyt duża podaż tłuszczów w diecie, czyt.: dieta obfitująca w fast-foody i żywność wysoko przetworzoną. Według badań Zdrojewskiego i wsp., liczba osób otyłych wzrośnie z 22% do 33%, czyli z 6,5 mln do ponad 9 mln w 2035 roku.
W taki obrazowy sposób, chciałyśmy pokazać Wam czym skutkuje nadmierna konsumpcja tłuszczów nasyconych. Oczywiście, nie należy zapominać funkcjach jakie pełnią w naszym organizmie. Miejmy na uwadze, że w czołówce chorób o najwyższym wskaźniku umieralności znajdują się choroby układu sercowo – naczyniowego. Najczęstszą przyczyną rozwoju owych schorzeń, jest nadmierna podaż tłuszczów nasyconych w naszej diecie.  Dlatego też,  konieczne jest ograniczenie ich spożycia do bezpiecznych norm.
Bibliografia :
– Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka, żywienie zdrowego i chorego człowieka., Tłuszcze s. 65, Wydawnictwo Lekarski PZWL, 2007
– Gawęcki J., Żywienie człowieka, podstawy nauki o żywieniu., Tłuszcza s. 181 – 200, PWN 2010
– Gawęcki J., Mossor – Pietraszewska T., Kompendium wiedzy o żywności, żywieniu i zdrowiu., PWN 2004
– Gawęcki J., Roszkowski W., Żywienie człowieka a zdrowie publiczne., Żywieniowe czynniki ryzyka przewlekłych chorób niezakaźnych s. 94-96, PWN 2012
– Wolańska D., Kłosiewicz-Latoszek L., Rocz Panstw Zakl Hig, struktura spożycia kwasów tłuszczowych a profil lipidowy u osób z nadwagą i otyłością, 2012, 63, Nr 2, s. 155 – 162
– Dybkowska E., Rola kwasów tłuszczowych w żywieniu i zdrowiu człowieka, 2015
print

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

%d bloggers like this: