DIETETYK PRUSZKÓW, CATERING 537 845 776; 505 112 737
OK.plan

Rola witaminy D

Rola witaminy D

Suplementujesz witaminę D?

Na początku XIX stulecia odkryto pozytywny wpływ witaminy D (cholekalcyferol) na krzywicę u dzieci. Obecnie o roli witaminy D w naszym organizmie wiemy o wiele więcej – mamy świadomość jaki wpływ wywiera jej deficyt na choroby układu sercowo-naczyniowego, choroby autoimmunologiczne, nowotworowe czy psychiczne. Większość witaminy D syntezowana jest z cholesterolu pod wpływem promieni słonecznych, a następnie pod wpływem odpowiednich enzymów przekształcana jest do formy aktywnej –  1,25-dihydroksywitaminy. Główną przyczyną niedoboru witaminy D jest brak ekspozycji na światło, ale również jej brak w diecie (pamiętaj, że witamina ta rozpuszczalna jest w tłuszczach!), choroby nerek lub wątroby. Chyba już wszyscy wiemy, że istnieje konieczność włączenia tej witaminy do naszej diety w postaci suplementu, ale co tak na prawdę wiemy o roli tej substancji w naszym organizmie?

Źródło: Napiórkowska L, Franek E., 2009. Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej, s. 205

Rola witaminy D

  • wspiera układ kostno-szkieletowy – utrzymuje homeostazę wapniowo-fosforanową (zwiększa wchłanianie wapnia w jelicie oraz absorpcję w nerkach, dzięki czemu utrzymujemy prawidłowy poziom tego pierwiastka w surowicy krwi); zapobiega krzywicy, osteomalacji
    i osteoporozie!
  • podnosi odporność organizmu – witamina D jest ważnym modulatorem stanu zapalnego: obniża ona poziom cytokin prozapalnych, przy jednoczesnym wzroście cytokin przeciwzapalnych. Suplementacja witaminy D w okresie jesienno-zimnowym może być wykorzystana do obniżenia zachorowań na nieżyty górnych dróg oddechowych,
  • stymuluje sekrecję insuliny (istotne w leczeniu cukrzycy!) witamina D jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania komórek beta wysp trzustkowych. Udowodniono korelację między niedoborem witaminy D, a zaburzeniami wydzielania insuliny. Zaobserwowano, że prawidłowa suplementacja cholekalcyferolu poprawia zdolność komórek wysp Langerhansa do syntezy de novo wielu białek oraz przekształcania proinsuliny w insulinę. Zwiększa insulinowrażliwość komórkową, na poziomie receptorów, ale również pośrednio poprzez regulację wpływu na homeostazę wapnia i zawartość wapnia w komórkach.
  • zmniejsza ryzyko rozwoju chorób układu krążenia – nadciśnienia i choroby wieńcowej serca. W badaniach udowodniono zależność między wzrostem stężenia witaminy D w surowicy krwi, a obniżeniem ciśnienia skurczowego i rozkurczowego.
  •  obniża ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów – witamina D zmniejsza procesy zapalne organizmu, redukując ryzyko rozwoju m.in. raka jelita grubego, prostaty czy piersi.
  • wspomaga przewodnictwo nerwowe – poprawia pamięć, może zapobiegać depresji czy chorobie Alzheimera
  • może zmniejszać dolegliwości związane z IBS – okazuje się, że suplementacja witaminą D może złagodzić objawy, takie jak bóle brzucha, wzdęcia, biegunki i zaparcia występujące przy IBS.
  • wspiera redukcję wagi – według badań amerykańskiego naukowca (dr Shamalar’a Sibley’a) prawidłowy poziom witaminy w surowicy krwi pomagał zgubić większą liczbę kilogramów w porównaniu do osób z deficytem cholekalcyferolu. Wiąże się to ze zmniejszonym wydzielaniem kortylozu – hormonu stresu, która potęguje odkładanie tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha. Dodatkowo, zwiększa się wydzielanie leptyny, odpowiedzialnej za sytość – oznacza to, że zjadasz mniej i szybciej będziesz syta! 
  • wydłuża życie! – badania pokazują, że suplementacja witaminy D może istotnie zmniejszać śmiertelność (dawka od 300 jm/d do 2000 jm/d) nawet o 7% w całej grupie leczonej witaminą D.

Kto jest najbardziej narażony na niedobór witaminy D?

  • Osoby starsze >65 roku życia
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią
  • Osoby, które nie przebywają na słońcu
  • Ludzie z ciemniejszą skórą
  • Niemowlęta i dzieci < 5 roku życia.

Objawy niedoboru witaminy D

  • osłabienie odporności
  • spadek nastroju, zdenerwowanie, nastroje depresyjne
  • większa podatność na złamania
  • mniejsza odporność na stres i ból
  • występowanie chorób na tle autoagresji (reakcji immunologicznej przeciwko własnym tkankom) – stwardnienie rozsiane, Hashimoto, RZS
  • zaburzenia gospodarki węglowodanowo-tłuszczowej tj. insulinooporność, cukrzyca typu 2
  • zwiększona częstość zachorowań na choroby układu sercowo-naczyniowego (zawał serca, udar mózgu)

 

Suplementacja

Przed rozpoczęciem suplementacji należy sprawdzić poziom witaminy D w organizmie.  Wystarczy oznaczyć stężenie 25(OH)D w surowicy krwi. To właśnie 25(OH)D pełni rolę substratu do syntezy aktywnej formy hormonu 1,25(OH)2D. Niekiedy metodą oznaczenia warto skonsultować z lekarzem, gdyż zdarzają się zaburzenia aktywacji witaminy D3 i niekiedy warto oznaczyć 1.25-OH-D.

Skąd czerpać witaminę D?
Oczywiście częściowo możemy dostarczać ją z prawidłowo zbilansowanej diety. Włącz do swojego menu tłuste ryby, jajka, mleko i sery> Niestety wszystkie te produkty mogą pokryć zaledwie 20% zalecanej dziennej podaży. Populacyjna częstość występowania niedoborów wzrasta z oddalaniem się od równika.
W związku z tym, witamina D powinna być dodatkowo suplementowana w okresie jesienno-zimowym (od października do kwietnia). U osób szczególnie narażonych na niedobór tej witaminy suplementację należy kontynuować również w miesiącach letnich.
Dawka witaminy D powinna być indywidualnie dobrana, biorąc pod uwagę wiek, masę ciała, sezon, ekspozycję słoneczną, nawyki żywieniowe oraz styl życia.
Pamiętaj!
Spożywanie nadmiernych, przewyższających zapotrzebowanie dawek witamin i wszelkich innych suplementów diety nie przynosi żadnych korzyści. 
Mamy nadzieję, że już włączyłaś/eś witaminę D, jeśli jeszcze nie udało Ci się tego zrobić, oznacz jej stężenie w surowicy krwi i rozpocznij suplementację!
Dbaj o siebie!

Bibliografia:

  1. Dittfeld A., Gwizdek K., Koszowska A., Fizia K., Wielokierunkowe działanie witaminy D, ANNALES ACADEMIAE MEDICAE SILESIENSIS 2014, 68, 1
  2. Gadomski A., Skutki niedoboru witaminy D w organizmie człowieka. Nowa Pediatr 2017; 21(1): 34-37
  3. Grygiel-Górniak B., Puszczewicz M. Witamina D – nowe spojrzenie w medycynie i reumatologii. Postepy Higieny i Medycyny Doświadczalnej (online), 2014; 68: 359-368
  4. Napiórkowska L.,  Franek E., Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej. Choroby Serca i Naczyń 2009, tom 6, nr 4, 203–210
  5. Zdrojewicz Z. , Chruszczewska E. , Miner M., Wpływ witaminy D na organizm człowieka. Medycyna Rodzinna 2015; 2(18): 61-66
  6. Żukowska-Szczechowska E., Kiszka B., Niedobór witaminy D — rozpoznawanie i postępowanie w celu redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na cukrzycę. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2011, tom 2, nr 2, 151–157
print

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

%d bloggers like this: